PANIC FEAR OF STANDING STILL

PANIC FEAR OF STANDING STILL (2018)

Routine is begane grond wanneer alles van plaats verandert. Nu rituelen bijna uitgestorven zijn, moeten we er geen nieuwe uitvinden om onszelf tot rust te kunnen brengen? In de drie tot zes uur durende performance Panic Fear of Standing Still lopen vier performers over een maagdelijke zandvlakte. Hun voetsporen vormen in het zand eerst een cirkel, dan een lemniscaat, dan een driedelige lemniscaat. Het patroon vervormt tot een uitgespreide mandala. In tegenstelling tot zijn Boeddhistische voorbeeld zal deze mandala niet door mensenhanden vernietigd worden. Wel door de natuurkrachten: water spoelt de sporen weg, de wind doet ze vervagen.

 

(English version below)

CONCEPT

MOVEDBYMATTER, het gezelschap geleid door performer en regisseur Kasper Vandenberghe, vertrekt van alledaagse, onbewuste en repetitieve patronen. De compagnie stelt zich in de eerste plaats de vraag of er een choreografie gemaakt kan worden van bewegingen die aan onze bewuste controle ontsnappen. Van daaruit wordt de volgende vraag gesteld: kunnen nieuwe rituelen ons helpen om die onbewuste staat te bereiken?

 

De compagnie zoekt tegelijkertijd naar manieren om deze herhaling te contrasteren met de verandering en constante evolutie. Volgens de regisseur van de compagnie kunnen deze elkaar tegenwerkende krachten gekarakteriseerd worden met de Griekse termen Kronos en Kairos. Terwijl de eerste het tikken van de klok of de objectief meetbare en voorbijgaande tijd definieert, staat de laatste voor de betekenis van die tijd voor een individu, de unieke gelegenheid waar onmiddellijk op moet worden ingegaan.

DE PERFORMANCE

Beide versies beginnen op dezelfde manier: vier performers komen uit vier verschillende richtingen het zand opgewandeld. Eerst vormen ze patronen in het zand, die ze dan blijven volgen. De urenlange herhaling van hun bewegingen brengt hen in een staat van trance, het biedt hen rust om met klaarheid te denken. Terwijl ze meditatief hun pad in het zand uitdiepen, graven ze tegelijkertijd hun eigen graf. De klok blijft namelijk tikken. De wereld rondom is onverbiddelijk en vaagt de sporen achteloos uit. Verval en vergankelijkheid spelen noodzakelijkerwijs de hoofdrol. Met aan waanzin grenzende overtuiging probeert de mens het huidige moment te vereeuwigen. Het is tevergeefs want hij gaat krachten te lijf die groter zijn dan hem. Verandering is nu eenmaal niet te stoppen.

Deze grondhouding van de mens tegenover zijn machteloosheid wordt weergegeven door de bewegingen van de performers: van passief en gedwee naar meer nonchalance die persoonlijkheid toelaat. Het stappen wordt van tijd tot tijd onderbroken door dagelijkse rituelen als slapen, eten, drinken en werken. Het verglijden van de dagen en de raderen van de tijd gaan zo ook een rol spelen in de performance. Na elke onderbreking wordt het pad of wat ervan overblijft hervat.

Een bovenaanzicht van de performance onthult haar centrale symboliek: het bewandelde patroon bestaat eerst uit een cirkel (eeuwige terugkeer), de lemniscaat (interactie) en de driedelige lemniscaat (Pistoletto’s Third Paradise). De patronen vervagen, of door de natuurelementen of door toevallige misstappen. De performers staan zo voor de onmogelijkheid om vooraf uitgestippelde wegen te volgen, terwijl het van hen verwacht wordt. Patronen worden overstroomd en moeten vervagen.

In december 2017 werd een preview van de performance vertoond in BOZAR als hommage aan de Italiaanse artiest Michelangelo Pistoletto en zijn ‘Third Paradise’. Op dit moment is MOVEDBYMATTER de outdoor-versie aan het afwerken. Die gaat in augustus 2018 in première op het strand van Oostende tijdens de openingsavond van TAZ. Daarna reist de performance door naar Nieuwpoort, Koksijde en andere Europese kuststeden.

De performance duurt 4,5 uur. Het is mogelijk om slechts één hoofdstuk (van 1 tot 4) bij te wonen, of zonder verplichting deel te nemen.

Deze existentiële spanning geïllustreerd in twee afzonderlijke voorstellingen. Één ervan vindt in de buitenwereld plaats, meer bepaald op de branding van het strand. De andere vindt plaats in een zandbak in een binnenruimte, waar beelden gefilmd met drones een vogelperspectief bieden op de patronen die de performers in het strand uitslijten.

CONCEPT

English version

 

In the site-specific endurance piece ‘Panic Fear of Standing Still’, four dancers walk on a plane of sand. Following a steady pattern for a total duration of three to six hours, their traces in the sand gradually form more complex and intricate figures. What initially starts as a circle turns into a lemniscate, then into a three-part lemniscate to eventually become a spread-out mandala. Unlike its Buddhist original, this mandala will not be destroyed by the hands of man but by wind and water, thus by nature itself.

 

A study of mundane, humdrum patterns – mostly unconscious, more likely than not repetitive. That is the starting point for MOVEDBYMATTER, the company led by performer and director Kasper Vandenberghe. Experimenting with ways to choreograph or simulate movements that escape our conscious control, the following question is raised: can new rituals be of use to instigate a state of trance-like surrender to the mundane?

 

At the same time, the company looks for ways to express the tension of repetition and the mundane with the forces of change and constant evolution. According to the director, these counteracting forces can be characterized by referring to the Greek terms Kronos and Kairos. Whereas the former defines the ticking of the clock or the objectively measurable and passing time, the latter signifies the meaning of that time for an individual, the unique opportunity that needs to be caught.

THE ENDURANCE PERFORMANCE

Both start in the same way: four dancers come out of four different directions and start walking, first forming and then following a pattern in the sand. The repetition of their movements offers trance, offering them calmly to develop insights. Meditatively deepening their path into the sand, at the same time they are delving their own graves. In the meantime, the ticking of the clock and the heedless impact of the environment on the traces point to the central element of decay and impermanence. Almost with desperation, a man tries to immortalize the present moment. In vain, because he ignores forces greater than him. Change is unstoppable.

Man’s attitude toward his powerlessness is displayed by the movements of the dancers: from a passive, constrained manner to a fetterless form with more personal agency paused from time to time by actions referring to daily rituals such as sleeping, eating, drinking and working. In such way, also the relentless passing of days starts playing a role in the performance.

After each break, the path or what is left of it is resumed.

In December 2017 a preview of the indoor version was shown at BOZAR as a homage to Italian artist Michelangelo Pistoletto’s Third Paradise.

 

The performance lasts 4.30 am, it is possible to follow only one chapter (1 to 4) or to participate without obligation.

CREDITS

MET / WITH – Kim Amankwaa, Coralie Meinguet, Kim Verbeke, Elise Ludinard
REGIE / CONCEPT – Kasper Vandenberghe
ARTISTIEK ASSISTENT /ARTISTIC ASSISTANT – Annabel Reid
KOSTUUMDESIGN / COSTUME DESIGN – Johanna Trudzinski

IN SAMENWERKING MET / IN COLLABORATION WITH

© Yannick Sas

TEKST DOOR STIJN DIERICKX

Vier danseressen trekken een cirkel van voetsporen. Als de vier windstreken op een kompas draaien zij rond een onbetreden centrum, een niet verkende leegte. Tot een onderlinge ontmoeting lijkt het nooit te komen. In een almaar complexer wordend patroon ontvouwen de vier vrouwen hun ritueel voor de maan. 

 

‘Met deze voorstelling onderzoek ik de betekenis van stilstand in een samenleving die constant in beweging lijkt. Is stilstand een voorbode op de dood? Is beweging daarom automatisch synoniem voor leven? Waarheen en waartoe leidt dat bewegen? Wie of wat bepaalt onze beweging, onze levensloop? Wanneer kiezen wij doelbewust voor een afslag en wanneer volgen wij het uitgesleten spoor van onze voorgangers? Hoe sterk staat het individu, hoe dwingend is het systeem, hoe bepalend is de samenleving waar een mens in meedraait?’ 

 

Regisseur Kasper Vandenberghe (35) stond het afgelopen decennium voornamelijk zelf op scène bij Troubleyn/Jan Fabre. Vandenberghe was onder andere te zien in de twee grote re-enactment creaties ‘De Macht der Theaterlijke Dwaasheden’ en ‘Het Is Theater Zoals Te Verwachten En Te Voorzien Was’ en recenter in het vierentwintig uur durende spektakelstuk ‘Mount Olympus’. Met zijn eigen fonkelnieuwe gezelschap MOVEDBYMATTER geeft Vandenberghe nu voor het eerst uiting aan zijn kwaliteiten als maker.

Nu rituelen bijna uitgestorven zijn, moeten we geen nieuwe uitvinden om onszelf tot rust te brengen?